Kiến thức OrtoAlresa

Nguyên lý và công nghệ

Lực ly tâm tương đối (RCF) và tốc độ quay (RPM)

Máy ly tâm tách các thành phần của mẫu theo khối lượng riêng nhờ lực ly tâm. Đại lượng quyết định kết quả tách là lực ly tâm tương đối RCF (đơn vị × g), không phải tốc độ quay. Hai đại lượng liên hệ qua công thức RCF = 1,118 × 10⁻⁵ × r × n², với r là bán kính quay tính bằng cm và n là tốc độ (vòng/phút). Ví dụ, ở bán kính 10 cm và 3.000 vòng/phút, RCF xấp xỉ 1.006 × g; cùng tốc độ đó nhưng bán kính 15 cm sẽ cho khoảng 1.509 × g. Vì vậy quy trình nên ghi RCF thay vì RPM để chuyển đổi được giữa các máy và rotor khác nhau. Máy OrtoAlresa cho phép lập trình theo RPM hoặc RCF và hiển thị RCF thực tế theo cấu hình phụ kiện đang lắp.

Rotor góc cố định và rotor văng

Rotor góc cố định giữ ống nghiêng một góc không đổi, quãng đường lắng ngắn nên tạo cặn nhanh và đạt tốc độ cao. Rotor văng (swing-out) đưa ống về vị trí nằm ngang khi quay, tạo bề mặt phân lớp phẳng, vuông góc với trục ống, rất phù hợp với tách huyết thanh, huyết tương, gradient mật độ và ống dung tích lớn. OrtoAlresa coi lựa chọn kiểu rotor là yếu tố quyết định kết quả tách, và cung cấp bộ chuyển (adapter) "đa năng" dùng được cả ống đáy tròn lẫn đáy nhọn trên cùng một bộ.

Kiểm soát nhiệt độ

Ly tâm là quá trình tỏa nhiệt: ma sát giữa rotor và không khí trong buồng làm nóng mẫu, phụ thuộc kiểu rotor, nhiệt độ phòng và tốc độ cài đặt. OrtoAlresa có ba nhóm thiết bị:

• Thông gió cưỡng bức: không điều nhiệt nhưng có hệ thông gió hạn chế tích tụ nhiệt trong buồng.
• Làm lạnh: dải –20 °C đến 40 °C, bước 0,5 °C, đạt dưới 4 °C ở tốc độ tối đa của mọi rotor, có chức năng làm lạnh trước (pre-cooling); chỉ dùng môi chất lạnh được phép theo quy định F-gas 517/2014.
• Gia nhiệt: lên đến 80 °C, dùng cho các phương pháp tiêu chuẩn của ngành sữa và dầu mỏ.

Các công nghệ điều khiển

• PCBS (hệ thống gia tốc và hãm điều khiển lũy tiến): tới 175 đường ramp chọn được, hãm êm để các lớp đã tách không bị trộn lại.
• ULS (hệ định vị mất cân bằng): máy tự dừng khi mất cân bằng và hiển thị số vị trí gây ra lỗi.
• Linked program và Start delay: liên kết tới 8 chương trình chạy liên tiếp không cần người thao tác; hẹn giờ bắt đầu chu trình.
• REI (Rotor Easy to Install): lắp và khóa rotor/phụ kiện không cần dụng cụ, thao tác một tay; màn hình cảnh báo nếu lắp chưa đúng.
• SmartConnect: ứng dụng miễn phí giám sát và quản lý máy qua mạng WiFi của phòng thí nghiệm (tùy model).

Các máy dòng đa dụng đều dùng động cơ cảm ứng không chổi than không cần bảo trì, khóa nắp có động cơ kèm mở khẩn cấp, vòng bảo vệ giữa buồng và vỏ, buồng ly tâm thép không gỉ, độ ồn dưới 60 dB và rotor hấp tiệt trùng được.

Máy ly tâm cho ứng dụng đặc biệt

Digtor 22 C (gia nhiệt hoặc thông gió) dành cho dầu mỏ và nhiên liệu: 4 ống 100 ml loại 8"/6", 3.000 vòng/phút (2.425 × g), thiết kế theo ASTM D91, D96, D893, D1796, D2273, D2709, D2711, D4007, D5546, API 2542, API 2548, ISO 3734, ISO 9030, IP 75, IP 359, DIN 51793. Phụ kiện GRS (Gas Release System) hút bầu khí giàu sol khí dung môi ra khỏi buồng tới khu vực an toàn: chỉ cần khí nén 2 bar để tạo lưu lượng hút 10 l/phút, đủ thay toàn bộ không khí trong buồng mỗi 5 phút, giảm nguy cơ cháy nổ và hít phải hơi dung môi.

Lacter 21 là máy ly tâm gia nhiệt cho butyrometer Gerber (12 vị trí, 1.600 vòng/phút, 398 × g, 16 chương trình). Cyto 22 là máy ly tâm tế bào (2.500 vòng/phút, 866 × g) có hộp giữ kín chống rò mẫu và cảnh báo chống khô mẫu. Vetcen dùng cho ống mao quản hematocrit và ống vi lượng.

Cách chọn thiết bị phù hợp

Theo hướng dẫn của OrtoAlresa, cần xác định lần lượt các thông số sau:

• Ống mẫu: chiều dài, đường kính và RCF chịu được. Nhựa như PP, PE, PTFE chịu lực tốt hơn; ống thủy tinh thường không chịu được trên khoảng 4.000 × g.
• RCF/RPM tối đa cần thiết theo quy trình hoặc tiêu chuẩn áp dụng.
• Số ống mỗi chu kỳ kết hợp thể tích ống quyết định cỡ máy.
• Kiểm soát nhiệt độ: thông gió, làm lạnh hay gia nhiệt.
• Kiểu rotor: góc cố định hay văng.
• Kiểu điều khiển: màn hình LED, LCD hay TFT.

Về điều khiển: nhóm LED (Microcen 24, Biocen 22, Unicen 21, Vetcen) đặt tốc độ theo bước 50 vòng/phút và hẹn giờ 1–99 phút. Nhóm LCD (Biocen 22 R, Bioprocen 22 R, Lacter 21, Plasma 22) có bước 10 vòng/phút, PCBS và điều nhiệt. Nhóm TFT 7 inch (Digicen 22, Consul 22, Digtor 22, Dilitcen 22 R, Magnus 22, Digtor 22 C, Digtor 22 COL, Cyto 22) bổ sung ULS, hẹn giờ khởi động, chương trình liên kết, hẹn giờ từ 1 giây đến 99 giờ và kết nối SmartConnect tùy model.

Với phòng thí nghiệm dầu mỏ đang dùng máy thế hệ cũ, OrtoAlresa khuyến nghị kiểm tra: máy có tuân thủ EN 61010-1, EN 61010-2-010, EN 61010-2-020 hay không; có dùng động cơ không chổi than; khóa nắp không mở được khi đang quay; đã hiệu chuẩn gần đây; có phát hiện mất cân bằng, cách nhiệt tốt và phụ kiện giảm sol khí theo ASTM.

Vận hành và bảo trì

• Cân bằng tải: đặt ống đối xứng qua trục với khối lượng tương đương; dùng ống cân bằng chứa nước nếu số mẫu lẻ. Nếu máy báo lỗi mất cân bằng, ULS chỉ rõ vị trí cần kiểm tra.
• An toàn sinh học: với mẫu lây nhiễm, dùng nắp kín cho rotor và gầu, mở trong tủ an toàn sinh học. Rotor và bộ chuyển của OrtoAlresa hấp tiệt trùng được, buồng thép không gỉ dễ vệ sinh.
• Làm lạnh trước: với mẫu nhạy nhiệt, chạy pre-cooling để buồng và rotor đạt nhiệt độ làm việc trước khi nạp mẫu.
• Hiệu chuẩn và kiểm tra: nắp máy có cổng để kiểm tra tốc độ và vận hành. Bộ phận dịch vụ kỹ thuật OAS cấp chứng chỉ kiểm định thời gian, tốc độ, nhiệt độ và đào tạo thẩm định IQ/OQ.
• Bảo hành và phụ tùng: từ 01/01/2025, thiết bị mới được bảo hành 3 năm, phụ tùng cung cấp 10 năm (trừ dòng Minicen). Khi gửi thiết bị về nhà máy cần kèm phiếu khử nhiễm.
• Tài liệu: hướng dẫn sử dụng và tài liệu kỹ thuật có thể truy cập qua mã QR trên bao bì và nắp máy.